Οι κορυφαίοι αθλητές του αιώνα

Πρωτοχρονιά του 2000, ο Ηλίας Μπαζίνας γράφει για τους κορυφαίους αθλητές του αιώνα. Άρθρο-σταθμός, απόσταγμα γνώσης και αγάπης για τον αθλητισμό. Το παραθέτουμε χωρίς άλλα σχόλια.

Ευχαριστούμε κύριε Ηλία Μπαζίνα!

Κωνσταντίνος Τσικλητήρας

Ηλίας Μπαζίνας
«Φίλαθλος», 17-12-1999

Είμαι ΠΕΡΗΦΑΝΟΣ για την εφετεινή ευχετήρια κάρτα της Γ.Γ.Α., που απεικονίζει, με τρόπο λιτό και έξοχα δραματικό τον ασύγκριτο σε αθλητική αξία και μεγαλείο ψυχής Κωνσταντίνο Τσικλητήρα, Ολυμπιονίκη του Λονδίνου και της Στοκχόλμης.

Ο Τσικλητήρας ήταν εντελώς έξω από τα δεδομένα της εποχής του σε αθλητικές προδιαγραφές. Φαινόμενο μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδος. Ανάλογα επιβλητική υπήρξε η στάση του απέναντι στο ΚΑΘΗΚΟΝ. Χάθηκε στους Βαλκανικούς πολέμους σε ηλικία 25 ετών. ΜΠΟΡΟΥΣΕ να είχε ΑΠΟΦΥΓΕΙ την στράτευση!

Τιμώντας τη μνήμη του, η ΓΓΑ στέλνει το μήνυμα ότι, για μας τους Έλληνες, το μέλλον είναι ακατανόητο χωρίς την διαρκή επαφή με το παρελθόν. Και ότι ο αθλητισμός δεν είναι μια αξία μονοσήμαντη αλλά μια ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ. Ο καλός καγαθός, είναι ΕΛΛΗΝΙΚΟ πρότυπο, ζωντανό και σπουδαίο ΟΣΟ ΠΟΤΕ στον αιώνα, που έρχεται.

* * *

Κωνσταντίνος Τσικλητήρας - Ο ήρωας Ολυμπιονίκης

Θανάσης Κρεκούκιας
sport24.gr, 1-4-2008

Σαν σήμερα, πριν 96 χρόνια, την Πρωταπριλιά του 1912, ο μεγαλύτερος αθλητής στην ιστορία του ελληνικού στίβου, ο Κωνσταντίνος Τσικλητήρας, ισοφάρισε το παγκόσμιο ρεκόρ στο μήκος άνευ φοράς με άλμα στα 3.47 μέτρα. Λίγους μήνες αργότερα, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Στοκχόλμης, ο Τσικλητήρας ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου, κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο στο συγκεκριμένο άθλημα.Ποιός ήταν όμως ο άνθρωπος που πρόλαβε να κερδίσει τέσσερα Ολυμπιακά μετάλλια και να πάρει μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-13, πριν αφήσει την τελευταία του πνοή σε ηλικία μόλις 25 ετών; Το Sport24 κάνει μια μικρή αναδρομή στη ζωή ενός από τους θρύλους του ελληνικού αθλητισμού.

Πηδώντας την μάντρα

Ο Τσικλητήρας γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1888 στην Πύλο της Μεσσηνίας από εύπορη οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν γιατρός και αποτελούσε εξέχον μέλος της τοπικής αριστοκρατίας. Από μικρός ο Τσικλητήρας έδειξε την κλίση του στον αθλητισμό και πρωταγωνιστούσε σε όλους τους αυτοσχέδιους αλλά και αργότερα στους μαθητικούς αγώνες σε διαφορετικά αγωνίσματα.

Διηγούνται πως πήδαγε τρία άλογα δεμένα μαζί και πως η πόρτα του σπιτιού του δεν τον έβλεπε ποτέ, αφού του άρεσε να μπαίνει μέσα πηδώντας πάνω από τη μάντρα.

Στα 17 του ανέβηκε στην Αθήνα για να σπουδάσει οικονομικά στην Εμπορική Ακαδημία, αλλά τον απορρόφησε κυριολεκτικά ο αθλητισμός. Γράφτηκε στον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο και ακολούθησε την συμβουλή των προπονητών του να ασχοληθεί αποκλειστικά με τα άλματα εις μήκος και εις ύψος άνευ φοράς.

Άρχισε εντατικές προπονήσεις ανεβάζοντας συνεχώς τις προσωπικές του επιδόσεις σε επίπεδα πλέον ανταγωνιστικά όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Ο Τσικλητήρας διέθετε πλούσια χαρίσματα, τόσο ως αθλητής, όσο και ως χαρακτήρας. «Σπάνιες οι ψυχικές του αρετές, έξοχες οι σωματομετρικές του ικανότητες», διαβάζουμε στην ιστορία του Πανελλήνιου Γ.Σ. Ήταν ψηλός – 1.90 μ. – με θαυμάσια αλτικότητα, που οφειλόταν στα δυνατά του πόδια και στο εκπληκτικό σπάσιμο της μέσης του.

Η βελτίωσή του συνεχίστηκε με ταχείς ρυθμούς, όμως η «τρέλα» του για τον αθλητισμό τον έσπρωξε και σε άλλα σπορ. Ασχολήθηκε περιστασιακά με το πόλο, τον ακοντισμό και την πάλη, ενώ υπήρξε ο πρώτος τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού (που ίδρυσε το 1908 ο συναθλητής του στον Πανελλήνιο Γεώργιος Καλαφάτης με την επωνυμία Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών).

Οι πρώτες επιτυχίες

Το 1906 πήρε μέρος στους Πανελλήνιους αγώνες, κατακτώντας το χάλκινο μετάλλιο στο μήκος άνευ φοράς με άλμα 2.83μ. Ένα χρόνο αργότερα, το 1907, κέρδισε τρία χρυσά μετάλλια στους Πανιώνιους Αγώνες της Σμύρνης: στο άλμα εις ύψος με 1.65μ., στο ύψος άνευ φοράς με 1.40μ. και στο μήκος άνευ φοράς με 3.25μ.
Εκεί γνώρισε για πρώτη φορά την αποθέωση από τους θεατές και του απονεμήθηκε τιμητικά ο Χρυσός Σταυρός του Πανιωνίου. Το 1908 ήταν Ολυμπιακή χρονιά και ο Τσικλητήρας ήταν πλέον έτοιμος για την μεγαλύτερη πρόκληση της ζωής του: το βάθρο στην Ολυμπιάδα του Λονδίνου. Είχε ήδη πάρει μέρος στην Μεσολυμπιάδα των Αθηνών (το 1906), αλλά δεν τα είχε πάει καλά. Κατετάγη 6ος στο ύψος άνευ φοράς με 1.30μ. ενώ στο μήκος άνευ φοράς αποκλείστηκε στον προκριματικό.

Στους αγώνες της Αθήνας όμως είχε την ευκαιρία να παρατηρήσει προσεκτικά τις κινήσεις του Αμερικανού Ray Ewry, ήδη χρυσού Ολυμπιονίκη στο Παρίσι (το 1900), στο Σεντ Λούις (το 1904) αλλά και στο Παναθηναϊκό Στάδιο, τόσο στο μήκος όσο και στο ύψος, αμφότερα άνευ φοράς.

Λονδίνο 1908 – τα δυο αργυρά

Ο Τσικλητήρας έφτασε στο Λονδίνο έχοντας ψηλώσει ακόμα περισσότερο (ήταν πλέον 1.92μ.) και έχοντας τελειοποιήσει την τεχνική του. Εκεί κατέκτησε δυο αργυρά μετάλλια: στο ύψος άνευ φοράς με 1.55μ. και στο μήκος άνευ φοράς με 3.25μ. Και στα δυο αθλήματα βρέθηκε πίσω από τον Ρέι Γιούρι, απόλυτο κυρίαρχο του ψηλότερου σκαλιού στο βάθρο.

Το γράμμα που στέλνει στους δικούς του στην Πύλο είναι ενδεικτικό: «Το φέρω πολύ βαρέως που έχασα. Μα ήταν η πρώτη φορά που αγωνιζόμουν σε ξένη χώρα και είναι αλήθεια ότι σάστισα μόλις βρέθηκα στο στάδιο του Λονδίνου, ασφυκτικώς γεμάτο και ανάμεσα στους πανύψηλους συναθλητάς μου Αμερικανούς και Σουηδούς. Τώρα επήρα θάρρος, θα επιδοθώ με μεγαλύτερο ζήλο και είμαι βέβαιος ότι θα γίνω πρώτος Ολυμπιονίκης».

Εξίσου ενδεικτικό είναι και το κείμενο για τον Τσικλητήρα που στέλνει ο ανταποκριτής της εφημερίδας «Χρόνος» από το Λονδίνο, ο γνωστός λογοτέχνης Ζαχαρίας Παπαντωνίου: «...Είναι σώμα υψηλόν, λεπτόν, καλογραμμένο. Εις το σχέδιον του μελαχρινού προσώπου του, των μήλων, των ματιών, των χειλέων, του πώγωνος νομίζεις ότι επέρασεν ελαφρώς, ολίγον κοντύλι Γκύζη. Από πάνω ως κάτω ο νέος αυτός έχει ευγενεστάτην γραμμήν. Μελαχρινός, πολύ υψηλός σχετικώς με την νεότητα του, πόδια μεγάλα και λαστιχένια, ως σκύλου πόιντερ, σύμμετρον και χαριτωμένον σύνολον.

Το μόνον μειονέκτημά του είναι ότι δεν έχει, ακόμη, την αθλητικήν ανάπτυξιν που του χρειάζεται. Πολύ ολίγον έχει γυμνασθεί και είναι μάλλον αδύνατος. Αλλά η νίκη του εις το αγγλικόν στάδιον του έδειξε τον δρόμον και είναι αρκετά έξυπνος ώστε να μην τον χάσει. Από τώρα και εις το εξής πρέπει να ζει διαρκώς μέσα εις τα γυμναστήρια».

Στοκχόλμη 1912 – Το πολυπόθητο χρυσό

Τέσσερα χρόνια αργότερα ο Τσικλητήρας ξεκίνησε για τη Στοκχόλμη, έχοντας σα μοναδικό στόχο το χρυσό. Πιο ώριμος αλλά και καλύτερα προετοιμασμένος από την προηγούμενη φορά, ο Έλληνας αθλητής που είχε πλέον συμπληρώσει τα 24 χρόνια, ήταν ολοκληρωτικά αφοσιωμένος στην επίτευξη του παιδικού του ονείρου.

Ήθελε να γίνει χρυσός Ολυμπιονίκης. Λίγους μήνες πριν, την Πρωταπριλιά του 1912, είχε ισοφαρίσει το παγκόσμιο ρεκόρ στο μήκος άνευ φοράς με επίδοση 3.47 μ. (Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Στίβου στο Παναθηναϊκό Στάδιο). Στον Πειραιά, πριν επιβιβαστεί στο πλοίο για το μακρινό ταξίδι στη Σκανδιναβία, ο ποιητής Σπύρος Ματσούκας του παρέδωσε την ελληνική σημαία και του ανακοίνωσε ότι θα είναι σημαιοφόρος στην τελετή έναρξης. Ο Τσικλητήρας συγκινημένος, του υποσχέθηκε πως θα επιστρέψει νικητής. Και κράτησε την υπόσχεσή του.

Με άλμα στα 3.37 μ. στο μήκος άνευ φοράς και μετά από επική μάχη με τους Αμερικανούς αδελφούς Άνταμς, κέρδισε το χρυσό μετάλλιο και ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου. Συμπλήρωσε την θριαμβευτική του παρουσία κατακτώντας και το χάλκινο μετάλλιο στο ύψος άνευ φοράς με επίδοση 1.55 μ.

Ο ελληνικός Τύπος εξύμνησε τον Τσικλητήρα, η μεγαλύτερη όμως στιγμή για τον αθλητή της Πύλου, ήταν όταν επέστρεψε στην Αθήνα, στον σταθμό Λαρίσης, όπου του επιφυλάχθηκε αποθεωτική υποδοχή από χιλιάδες κόσμου που παραληρούσαν και ζητωκραύγαζαν όταν ο Τσικλητήρας σήκωσε ψηλά τα δυο μετάλλια δείχνοντάς τα στο συγκεντρωμένο πλήθος. Αμέσως μετά ο Έλληνας Ολυμπιονίκης χάθηκε στις αγκαλιές γνωστών και αγνώστων ζώντας τον απόλυτο θρίαμβο.

Το τέλος

Λίγους μήνες μετά την Ολυμπιάδα της Στοκχόλμης ξέσπασε ο Βαλκανικός πόλεμος. Ο Τσικλητήρας θεωρώντας ότι σαν Ολυμπιονίκης που ήταν, έπρεπε να δώσει πρώτος το καλό παράδειγμα, πήγε γραμμή στο γραφείο κατάταξης στην Καλαμάτα και δήλωσε παρών στο κάλεσμα της πατρίδας. Εκεί του πρότειναν να τον στείλουν στο Φρουραρχείο Αθηνών, αλλά αυτός αρνήθηκε.
Ζήτησε να πάει στο μέτωπο για να μην κατηγορηθεί πως απολάμβανε ευνοϊκής μεταχείρισης. Εκεί, στην πρώτη γραμμή, προσβλήθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα από μηνιγγίτιδα. Ο πρίγκιπας Νικόλαος έδωσε εντολή για άμεση μεταφορά του αρρώστου στην πρωτεύουσα, ήταν όμως πολύ αργά.

Στις 10 Φεβρουαρίου του 1913 ο μεγάλος – από κάθε άποψη – ήρωας άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο. Στην κηδεία του τον συνόδευσαν χιλιάδες Αθηναίοι, ραίνοντας το φέρετρό του με μυρτιές, δάφνες και λουλούδια. Ήταν μόλις 25 ετών.

Οι τίτλοι του Ολυμπιονίκη

1ος – Ολυμπιακοί Αγώνες, Στοκχόλμη 1912 (μήκος άνευ φοράς: 3.37 μ.)
2ος – Ολυμπιακοί Αγώνες, Λονδίνο 1908 (μήκος άνευ φοράς: 3.25 μ.)
2ος – Ολυμπιακοί Αγώνες, Λονδίνο 1908 (ύψος άνευ φοράς: 1.55 μ.)
3ος – Ολυμπιακοί Αγώνες, Στοκχόλμη 1912 (ύψος άνευ φοράς: 1.55 μ.)
19 φορές Πρωταθλητής Ελλάδας, από το 1906 έως το 1913

Η μνήμη του Τσικλητήρα

Το 1963, ο Πανελλήνιος Γ.Σ. για να τιμήσει τη μνήμη του μεγάλου αθλητή του, αποφάσισε την ετήσια διεξαγωγή ενός μίτινγκ στίβου, το οποίο ονόμασε «Τσικλητήρεια». Κάποια στιγμή το μίτινγκ σταμάτησε και αναβίωσε ξανά στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Από το 1998 διεξάγεται ανελλιπώς και ανήκει στην κορυφαία κατηγορία αγώνων στίβου με την ονομασία «Athens Grand Prix Tsiklitiria».

Όσοι περάσετε από την Πύλο, μπορείτε να δείτε το πατρικό σπίτι του Τσικλητήρα και να θαυμάσετε το ύψος της μάντρας, την οποία πηδούσε καθημερινά για να μπει στο σπίτι του. Το σπίτι είναι σχεδόν ερειπωμένο, βλέπετε στην Ελλάδα συχνά δεν υπάρχει χώρος για τη μνήμη. Ευτυχώς που ο Πανελλήνιος Γ.Σ. διατήρησε ζωντανή την ανάμνηση του Κωστή Τσικλητήρα. Του «τέλειου μοντέλου αθλητή», όπως τον χαρακτήρισε μια βρετανική εφημερίδα το 1908, σημειώνοντας πως κάπως έτσι θα πρέπει να ήταν οι αρχαίοι Έλληνες αθλητές που έπαιρναν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Για το κείμενο αντλήσαμε στοιχεία και πληροφορίες από:

www.athletix.org
www.mlahanas.de
www.tsiklitiria.org
www.pylos.net
en.wikipedia.org
www.olympic-medallists.com
www.galanissportsdata.com
www.flickr.com
www.sport24.gr (από ένα παλαιότερο αφιέρωμα στα «Τσικλητήρεια» της Γιώτας Κουνάλη)

* * *

Κωνσταντίνος Τσικλητήρας (1888-1913)

sansimera.gr

Θρυλική μορφή του ελληνικού αθλητισμού, τέσσερις φορές Ολυμπιονίκης στα αγωνίσματα άνευ φοράς.
Γεννήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1896 στην Πύλο της Μεσσηνίας από εύπορη οικογένεια της περιοχής. Ο πατέρας του τον έστειλε στην Αθήνα για να σπουδάσει Οικονομικά, αλλά ο νεαρός Κωστής έδειξε μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον αθλητισμό. Γράφτηκε στον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο και το 1906 είχε την πρώτη επιτυχία, καθώς κατέκτησε την τρίτη θέση στο μήκος άνευ φοράς στους Πανελληνίους Αγώνες με επίδοση 2.83 μ. Αμέσως, όμως, έρχεται και η πρώτη απογοήτευση, όταν στους Μεσολυμπιακούς της Αθήνας, τον ίδιο χρόνο, κατετάγη 6ος στο ύψος άνευ φοράς με 1.30 μ, ενώ στο μήκος άνευ φοράς αποκλείστηκε στον προκριματικό.

Σφίγγει τα δόντια, δουλεύει σκληρά και το 1907 κατακτά τρία χρυσά μετάλλια στους Πανιώνιους Αγώνες της Σμύρνης: στο άλμα εις ύψος με 1.65 μ., στο ύψος άνευ φοράς με 1.40 μ. και στο μήκος άνευ φοράς με 3.14 μ. Την επόμενη χρονιά έρχεται η μεγάλη διάκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, όταν κερδίζει δύο αργυρά μετάλλια: στο ύψος άνευ φοράς με 1.55 μ. και στο μήκος άνευ φοράς με 3.25 μ.

Ο Τσικλητήρας ήταν ψηλός (1.92 μ.) με θαυμάσια αλτικότητα, που οφειλόταν στα δυνατά του πόδια και στο εκπληκτικό «σπάσιμο» της μέσης του. Ιδού, πως τον περιγράφει ο ανταποκριτής της εφημερίδας «Χρόνος» στο Λονδίνο και γνωστός λογοτέχνης Ζαχαρίας Παπαντωνίου: «...Είνε σώμα υψηλόν, λεπτόν, καλογραμμένον. Εις το σχέδιον του μελαχροινού προσώπου του, των μήλων, των ματιών, των χειλέων, του πώγωνος νομίζεις ότι επέρασεν, ελαφρώς, ολίγον κοντύλι Γκύζη. Από πάνω ως κάτω ο νέος αυτός έχει ευγενεστάτην γραμμήν. Μελαχροινός, πολύ υψηλός σχετικώς με τη νεότητά του, πόδια μεγάλα και λαστιχένια, ως σκύλου πόιντερ, σύμμετρον και χαριτωμένον σύνολον. Το μόνον μειονέκτημά του είνε ότι δεν έχει, ακόμη, την αθλητικήν ανάπτυξιν που του χρειάζεται. Πολύ ολίγον έχει γυμνασθή και είνε μάλλον αδύνατος. Αλλά η νίκη του εις το αγγλικόν στάδιον του έδειξε τον δρόμον και είνε αρκετά έξυπνος ώστε να μη τον χάση. Από τώρα και εις το εξής πρέπει να ζη διαρκώς μέσα εις τα γυμναστήρια».

Ο Τσικλητήρας επανέλαβε το κατόρθωμα του Λονδίνου τέσσερα χρόνια αργότερα. Στους Ολυμπιακούς της Στοκχόλμης το 1912 κέρδισε χρυσό μετάλλιο στο μήκος άνευ φοράς με 3.37 μ. (παγκόσμιο ρεκόρ του ιδίου με 3.47 μ. από την 1η Απριλίου) και χάλκινο στο ύψος άνευ φοράς με 1.55 μ., αφού χρειάστηκε να δώσει σκληρή μάχη και στα δύο αγωνίσματα με τους αδελφούς Άνταμς από τις ΗΠΑ. Ο Τσικλητήρας επέστρεψε τροπαιούχος στην Αθήνα, όπου του επιφυλάχθηκε αποθεωτική υποδοχή, ενώ διθυραμβικά ήταν και τα σχόλια του Τύπου.

Δύο μήνες μετά τον θρίαμβο της Στοκχόλμης ξεσπά ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος (4 Οκτωβρίου 1912) και ο Τσικλητήρας στρατεύεται. Του προτείνουν να παραμείνει στο Φρουραρχείο Αθηνών, αλλά αυτός αρνείται. Θέλει να πάει στο μέτωπο για να μην κατηγορηθεί για ευνοϊκή μεταχείριση. Εκεί στην πρώτη γραμμή προσβλήθηκε από μηνιγγίτιδα και άφησε την τελευταία του πνοή στις 10 Φεβρουαρίου 1913. Ήταν μόλις 25 ετών. Προς τιμήν του, ο Πανελλήνιος διοργανώνει από το 1963 συνάντηση στίβου με την επωνυμία «Τα Τσικλητήρεια».

Ο Τσικλητήρας, εκτός από τη μεγάλη του αγάπη για τον στίβο, γοητεύτηκε από το ποδόσφαιρο, ένα νέο άθλημα, που συνέπαιρνε τους νεαρούς της εποχής του. Έπαιξε τερματοφύλακας στον Ποδοσφαιρικό Όμιλο Αθηνών (ΠΟΑ), που ίδρυσε ο συναθλητής του στον Πανελλήνιο Γεώργιος Καλαφάτης και το 1924 μετονομάσθηκε σε Παναθηναϊκό Αθλητικό Όμιλο (ΠΑΟ).

Σθένος, σοφία και αρετή - Η πάλη του Οδυσσέα και του Αίαντα

Ηλίας Μπαζίνας
«Φίλαθλος», 30-11-1999

Ήμουνα κάτι λιγώτερο από δέκα χρονών, όταν ανακάλυψα την Ελλάδα. Και πρόσεξα, με την προσοχή ΕΚΕΙΝΗΣ της ηλικίας του καθαρού μυαλού και της καθαρής ψυχής, ότι την αποτελούσαν κύρια ΤΡΙΑ πράγματα: Σθένος, σοφία και αρετή. Χωρίς αυτά τα τρία, ακόμα και το φως και το κάλλος έμεναν λέξεις κενές νοήματος.

Η Ελλάδα, η μητέρα του αθλητισμού και του ηρωισμού...

Ο αθλητισμός για μένα ήταν είδος πρώτης ανάγκης. Γιατί θα βοηθούσε στη συντήρηση του ΗΡΩΙΚΟΥ ανάμεσά μας και μέσα μας. Έτσι πίστεψα εγώ, κάποιες απεραντα ευτυχισμένες ώρες, που ανάπλαθα με τους φίλους μου την πάλη του Οδυσσέα και του Αίαντα για τα όπλα του Πατρόκλου.

Τα αθλήματα του Έλληνα πάνω απ' όλα αθλήματα ΔΥΝΑΜΗΣ και ΣΘΕΝΟΥΣ. Με πρώτο την ΠΑΛΗ.

Έτσι, ένα ακόμη ελληνόπουλο, εγώ, πίστεψε ότι ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ είχε για τον Έλληνα έναν ειδικό ιστοικό προορισμό, ότι μέσα από τον αθλητισμό ο σύγχρονος Έλληνας θα μπορούσε να απλώση ρίζες στο απώτερο παρελθόν και να ενωθή ξανά με τον αγνό, φυσικό, αρχέγονο εαυτό του. Και ότι η παλαίστρα θα μπορούσε να ξαναγίνη χαλκείον αρετής και σοφίας.

Σαν να βγήκες από τα σπήλαια... (αθλητική ψυχολογία)

Ηλίας Μπαζίνας
«Φίλαθλος», 23-10-1999

Σε στιγμές ΚΡΙΣΕΩΝ, ολόκληρες νοητικές λειτουργίες αχρηστεύονται, βραχυκυκλώνονται. Σε κατάσταση ΠΑΝΙΚΟΥ, μόνο οι πολύ βαθειά εμπεδωμένοι ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ και μυϊκές μνήμες απομένουν. Έχουμε δη μαυροζωνάδες σε στιγμές ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ κινδύνου ζωής, να μάχωνται... ΜΕ ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ.

Wilt Chamberlain, ο γίγαντας των μύθων

Ηλίας Μπαζίνας
«Φίλαθλος», 17-10-1999

Wilt Chamberlain (1936-1999), ο γίγαντας των μύθων

Ο Γουίλτ Τσέιμπερλεϊν άλλαξε τον τρόπο της αθλητικής μας σκέψης.
Τρομερά πράγματα, με επιδεξιότητα σε πολλά σπορ.
Προϊόν εξαιρετικών γενετικών προδιαγραφών και όχι αδενικής δυσλειτουργίας.
Έσβησε το παραμύθι για τους ψηλούς που δεν έκαναν για τίποτα.

Ο μοναχικός Ηρακλής κάποτε τα έβαζε με ολόκληρο το σύστημα και το ξευτύλιζε...

Εκτός από αράπη...
Ο μοναχικός Ηρακλής κάποτε τα έβαζε με ολόκληρο το σύστημα και το ξευτύλιζε...
...ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΤΑΥΡΩΣΗ ΑΛΛΟΣ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΤΕ ΧΑΝΕΙ ΛΕΦΤΑ ΤΟ «ΜΑΓΑΖΙ»...

Ηλίας Μπαζίνας
«Φίλαθλος», 20-8-1999

Η Μέρλυν Ότεϊ εμφανίζει τα λιγώτερα παγκοσμίως συμπτώματα χρήσης αναβολικών από κάθε άλλη γυναίκα σπρίντερ. Μετά από μακρότατη καριέρα στους στίβους παραμένει η ίδια όμορφη και θηλυκή ελαφίνα που καψουρεύτηκε όλος ο φίλαθλος κόσμος εδώ και δύο δεκαετίες. Το δέρμα της παραμένει πεντακάθαρο και η φωνή της γυναικεία. Εχουν αξία αυτά σαν πειστήρια; Νομικά, καμία. Για μένα που είμαι της δουλειάς, έχει ΑΠΟΛΥΤΗ αξία. Για μένα αντίθετα δεν έχουν καμία αξία τα τεστ αντιντόπινγκ. Διότι είναι πλέον διαβλητά. Στα χέρια των κυβερνήσεων των μεγάλων χωρών του αθλητικού ιερατείου και των πολυεθνικών εταιρειών. Εγώ δεν υποθέτω απλά. Εγώ ΒΛΕΠΩ ότι η Ότεϊ έχει κάνει πιο φειδωλή χρήση αναβολικών από άλλες αθλήτριες, που δεν θα πιαστούν ποτέ, όπως βλέπω ότι είναι ψηλή κι έγχρωμη. Τόσο καθαρά! Για την ώρα Αμερικανοί δεν πιάνονται. Ο Τζόνσον, πρώτος αποδιοπομπαίος τράγος ολόκληρης της Ιστορίας, είναι Τζαμαϊκανός - Καναδός. Η Ότεϊ είναι Τζαμαϊκανή. Ο Λίνφορντ Κρίστι Τζαμαϊκανός - Βρεταννός. Ο Σοτομαγιόρ Κουβανός. Ολοι έχουν κοινό ότι έχουν περάσει προς τα έξω τον τύπο του μαύρου «υπερανθρώπου». Είναι και υπερήλικες, άρα τελειωμένοι από άποψη εισπρακτική. Κατάλληλη η εποχή για να σπάσουμε τον μύθο τους. Ο τύπος του μαύρου υπερανθρώπου ενοχλεί πια πολλούς και σοβαρά. Πρέπει να εκλείψη. Υπάρχει πρόγραμμα γι' αυτό, το απαιτούν οι κυβερνήσεις των μεγάλων της γης. Το ίδιο το αθλητικό μαγαζί χάνει λεφτά όταν δεν μπορεί να σταυρώση διάκριση άλλος, εκτός από αράπη. Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα να βγάζουμε νικητές τους όχι καλύτερους. Όπως στην αρχή της ιστορίας του σύγχρονου ντόπινγκ η δυνατότητα αυτή υπήρχε για όσους κατείχαν τα μυστικά, έτσι και σήμερα υπάρχει για όσους κατέχουν τα κλειδιά των εργαστηρίων. Δεν έχουν πια ανάγκη να βγάζουν ντοπαρισμένο έναν αντοπάριστο αθλητή. Απλά δεν πιάνουν τους ντοπαρισμένους που δεν θέλουν να πιάσουν. Οι αθλητές είναι όλοι ντοπαρισμένοι, τουλάχιστον στα επίπεδα που ενδιαφέρουν τις κυβερνήσεις. Εύκολη δουλειά οι επιλεκτικοί αποκεφαλισμοί. Έτσι πάλι το μαγαζί ρυθμίζει τα πάντα, με βάση παραμέτρους πολιτικές, οικονομικές, φυλετικές, προπαγανδιστικές. Ο αθλητισμός είναι οριστικά ΣΙΚΕ. Ποτέ πια δεν θα επανέλθη στην προτέρα κατάσταση, τότε που ένας «μοναχικός Ηρακλής» μπορούσε να τα βάζη με ολόκληρο το σύστημα και να το ξεφτιλίση. Σήμερα οι μοναχικοί Ηρακλήδες είναι ανάθεμα για όλους. Για το... ΝΑΤΟ, για τους αθλητοπατέρες, για τους εμπόρους, για τους γκουρού των δηλητηρίων. Συνεπώς δεν θέλω προσεκτικός αναγνώστης αυτής της στήλης να ξανακάνη ποτέ κάποια από τις παρακάτω ερωτήσεις:

- Υπάρχει παράγοντας που να μην ξέρη την αλήθεια για τα φάρμακα;
Απάντηση: ΟΧΙ. Εκτός αν πρόκειται για τρόφιμο ασύλου...

- Υπάρχει δημοσιογράφος που να μην ξέρη την αλήθεια για τα φάρμακα;
Απάντηση: Υπάρχουν δυστυχώς πολλοί τέτοιοι, αφελείς έως ηλίθιοι. Οι γάτες της δουλειάς ξέρουν. Αλλά κρατάνε σκόπιμα τους χαζούς στο σκοτάδι για να μην κινδυνεύη το παραμύθι του μαγαζιού.

- Σε ΟΛΑ τα σπορ υπάρχουν φάρμακα;
Απάντηση: ΝΑΙ. Περισσότερη χρήση γίνεται στα σπορ που έχουν συχνούς αγώνες.

- Όλοι οι παγκόσμιου επιπέδου πρωταθλητές παίρνουν φάρμακα;
Απάντηση: Ολοι, δεν υπάρχει εξαίρεση.

- Το σύστημα πιάνει όποιον γουστάρει;
Απάντηση: ΝΑΙ. Και υποχρεώνει τους αθλητές και τους προπονητές να γίνωνται αναξιοπρεπείς, ψεύτες και να ζούνε με το σπαθί πάνω από το κεφάλι τους. Όποτε θέλουν τους το κόβουν. Στο μεταξύ τους ελέγχουν και τους ορίζουν σαν ΖΩΑ κούρσας, φορτίου και σφαγής...

Δεν κινδυνεύει από βελόνα και πρέζα

Ηλίας Μπαζίνας
«Φίλαθλος», 4 Δεκ. 1996

Μεγάλωσα με το παραμύθι ότι οι άνθρωποι «πρέπει απλά να αθλούνται, ΟΧΙ να κάνουν πρωταθλητισμό». ΔΙΑΦΩΝΟΥΣΑ και ΔΙΑΦΩΝΩ! Η ουσία είναι ο πρωταθλητισμός, έστω και με «αντίπαλο» τον ΕΑΥΤΟ σου. Άθληση, που δεν περιέχει ΣΤΟΧΟΥΣ ΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΡΙΣΗΣ, ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ, δεν «γεμίζει την ψυχή». Και η ΨΥΧΗ είναι εκείνη, που σε κάνει να ΜΕΙΝΗΣ κοντά στον αθλητισμό. Το πάθος, το αλκολίκι, η τρέλλα, όχι η αφηρημένη στάση «γυμνάζομαι για την υγεία μου» ή το να χάσης μερικά κιλά για να αρέσης στην πλαζ.

Η νεότητα είναι συνυφασμένη με το ΠΑΘΟΣ. Θέλει ΡΟΛΟΥΣ, ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ, ΕΠΑΙΝΟ! Θέλει τις συγκινήσεις του αγώνα, της μάχης, την ανεπανάληπτη μέθη της ΝΙΚΗΣ, που ΚΑΜΜΙΑ φαρμακευτική ουσία δεν μπορεί να μιμηθή και να αναπαραγάγη! Ακόμα, ναι, και τη ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ! Το αφηνιασμένο κοπάνημα του κεφαλιού στον τοίχο, το λυσσασμένο σφίξιμο των δοντιών μέσα στο σκοτάδι της πιο μαύρης απελπισίας! Τον παθιασμένο όρκο «ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΦΟΡΑ ΘΑ ΔΗΤΕ ΠΟΙΟΣ ΕΙΜΑΙ!». Χωρίς αυτά, η ζωή του νέου είναι ΜΙΣΗ. Και αυτά τα δίνει ο αθλητισμός, όχι απλά η... εκγύμναση. Όχι πως η τελευταία δεν είναι σπουδαία. Άλλωστε, χωρίς αυτήν αθλητισμός ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ. Παράλληλα, όμως, χρειάζεται και ο ΣΤΟΧΟΣ. (Και όσο πιο δύσκολος, όσο πιο τρελλός, τόσο καλύτερα. Τόσο πιο μεγάλα παλληκάρια χτίζει!)

Ο ξενέρας που γυμνάζεται για τη σιλουέτα του ή για να «κατεβάση τα τριγλυκερίδια», ΔΕΝ κινδυνεύει έτσι κι αλλοιώς από τις παγίδες που απειλούν τους πολλούς, ιδίως τους πολύ νέους. ΔΕΝ αφορά σε αυτόν η νύχτα, το πεζοδρόμιο, η ταχύτητα, η κόντρα, η λεπίδα, η βελόνα, η πρέζα. Αυτός λέει: «Οι μουρλοί ας φάνε το κεφάλι τους. ΑΥΤΟΙ φταίνε. Εγώ γιατί έχω οργανώσει τη ζωή μου ρολόι και ΔΕΝ ΠΑΡΑΣΥΡΟΜΑΙ;»